The archive

30 days of Daily Sanskrit so far, newest first. Each has its translation, a word-by-word reading, its meaning and how to say it.

October 2026

  1. Mantra Mahāmṛtyuñjaya mantra त्र्यम्बकं यजामहे सुगन्धिं पुष्टिवर्धनम् ।
  2. Story The banyan seed: tat tvam asi न्यग्रोधफलमत आहरेतीदं भगव इति भिन्द्धीति भिन्नं भगव इति किमत्र पश्यसीत्यण्व्य इवेमा धाना भगव इत्यासामङ्गैकां भिन्द्धीति भिन्ना भगव इति किमत्र पश्यसीति न किञ्चन भगव इति ॥
  3. Subhāṣita Conquer anger with calm अक्रोधेन जयेत् क्रोधम् असाधुं साधुना जयेत् ।
  4. Fact Gu and ru: the traditional meaning of "guru" गुशब्दस्त्वन्धकारः स्यात् रुशब्दस्तन्निरोधकः ।
  5. Mantra Bhaja Govindam: grammar will not save you भजगोविन्दं भजगोविन्दं गोविन्दं भजमूढमते ।
  6. Subhāṣita Trees are like good people छायामन्यस्य कुर्वन्ति तिष्ठन्ति स्वयमातपे।
  7. Mantra Uttiṣṭhata jāgrata: arise, awake उत्तिष्ठत जाग्रत प्राप्य वरान्निबोधत ।
  8. Story Naciketas: the boy who was given to Death उशन् ह वै वाजश्रवसः सर्ववेदसं ददौ । तस्य ह नचिकेता नाम पुत्र आस ॥

September 2026

  1. Subhāṣita Six faults to give up षड् दोषाः पुरुषेणेह हातव्या भूतिम् इच्छता ।
  2. Mantra Ekaṃ sad viprā bahudhā vadanti इन्द्रं मित्रं वरुणमग्निमाहुरथो दिव्यः स सुपर्णो गरुत्मान् ।
  3. Fact Pitā and sūnu: Sanskrit's cousins "father" and "son" स नः पितेव सूनवेऽग्ने सूपायनो भव ।
  4. Subhāṣita Sahasā vidadhīta na kriyām: do not act rashly सहसा विदधीत न क्रियाम् अविवेकः परम् आपदां पदम् ।
  5. Mantra Īśā vāsyam: the first verse of the Īśa Upaniṣad ईशा वास्यमिदँ सर्वं यत्किञ्च जगत्यां जगत् ।
  6. Story The old tiger and the golden bangle सो ऽब्रवीत् — अहम् एकदा दक्षिणारण्ये चरन्न् अपश्यम् एको वृद्धो व्याघ्रः स्नातः कुशहस्तः सरस्तीरे ब्रूते — भो भो पान्थाः! इदं सुवर्णकङ्कणं गृह्यताम् ।
  7. Subhāṣita Vasudhaiva kuṭumbakam: the world is one family अयं निजः परो वेति गणना लघुचेतसाम् ।
  8. Mantra The Gāyatrī (Sāvitrī) mantra तत्सवितुर्वरेण्यं भर्गो देवस्य धीमहि ।
  9. Story The lion and the clever hare कस्मिंश्चिद् वने भासुरको नाम सिंहः प्रतिवसति स्म । अथासौ वीर्यातिरेकान् नित्यम् एवानेकान् मृगशशकादीन् व्यापादयन् नोपरराम । …
  10. Subhāṣita Udyamena hi sidhyanti: effort, not wishes उद्यमेन हि सिध्यन्ति कार्याणि न मनोरथैः ।
  11. Fact Pāṇini's first rule begins with an auspicious word वृद्धिरादैच् ।
  12. Mantra Mātā bhūmiḥ: the Earth is my mother यत्ते मध्यं पृथिवि यच्च नभ्यं यास्त ऊर्जस्तन्वः संबभूवुः ।
  13. Subhāṣita Satyaṃ brūyāt priyaṃ brūyāt: speak the truth kindly सत्यं ब्रूयात् प्रियं ब्रूयान् न ब्रूयात् सत्यम् अप्रियम् ।
  14. Mantra Karmaṇy evādhikāras te: act without craving the fruit कर्मण्येवाधिकारस्ते मा फलेषु कदाचन।
  15. Story The monkey who pulled out the wedge अव्यापारेषु व्यापारं यो नरः कर्तुम् इच्छति ।
  16. Subhāṣita Be like the swan: take the milk, leave the water अनेकशास्त्रं बहु वेदितव्यम् अल्पश्च कालो बहवश्च विघ्नाः ।
  17. Mantra Keneṣitam: by whom is the mind sent? केनेषितं पतति प्रेषितं मनः केन प्राणः प्रथमः प्रैति युक्तः ।
  18. Fact The fourteen Śiva-sūtras: an alphabet as a code अइउण् । ऋऌक् । एओङ् । ऐऔच् । हयवरट् । लण् । ञमङणनम् ।
  19. Subhāṣita Vidyā dadāti vinayam: what learning gives विद्या ददाति विनयं विनयाद् याति पात्रताम् ।
  20. Mantra Agnim īḷe: the first verse of the Ṛgveda अग्निमीळे पुरोहितं यज्ञस्य देवमृत्विजम् ।
  21. Story How the Hitopadeśa began: a king and his idle sons अस्ति भागीरथीतीरे पाटलिपुत्रनामधेयं नगरम् । तत्र सर्वस्वामिगुणोपेतः सुदर्शनो नाम नरपतिर् आसीत् । …
  22. Subhāṣita The three real jewels: water, food and a good saying पृथिव्यां त्रीणि रत्नानि जलमन्नं सुभाषितम्।